Türkiye’de küçükbaş hayvan varlığında ilk sırada bulunan Van’da yaz mevsimiyle birlikte koyun kırkım dönemi başladı. Sıcak havalarda hayvanların daha rahat etmesini sağlamak amacıyla gerçekleştirilen kırkım işlemi sonrasında elde edilen yünlerin bir bölümü farklı sektörlerde değerlendirilirken, bazı yetiştiricilerin bu yünleri doğaya gelişigüzel bıraktığı gözlemleniyor.
Çatak ilçesine bağlı Yukarı Narlıca Mahallesi yaylalarında sürülerini otlatan bazı besicilerin, kırkım sonrası ortaya çıkan tonlarca yapağıyı dere kenarlarına ve yol çevrelerine terk ettiği görüldü.
DOĞAYA BIRAKILAN YAPAĞILAR ÇEVREYİ TEHDİT EDİYOR
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Fiziki Coğrafya Ana Bilim Dalı Dr. Öğr. Üyesi Nurcan Avşin, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde, özellikle de Van’da küçükbaş hayvancılığın önemli bir geçim kaynağı olduğunu belirtti.
Her yıl yaz aylarında gerçekleştirilen kırkım işleminin hayvanların bakımını kolaylaştırdığını ve yüksek sıcaklıklardan korunmalarına katkı sunduğunu ifade eden Avşin, bu dönemde çevreye kontrolsüz şekilde bırakılan yapağıların ciddi çevre sorunlarına neden olabildiğine dikkat çekti.
YANGIN VE EKOSİSTEM İÇİN RİSK OLUŞTURUYOR
Yapağının doğal kökenli ve biyolojik olarak parçalanabilen bir malzeme olduğunu belirten Avşin, buna rağmen büyük miktarlarda doğaya bırakılmasının olumsuz sonuçlar doğurduğunu söyledi.
Avşin, “Görüntü kirliliğinin yanı sıra aylarca hatta bazı durumlarda yıllarca doğada kalmaları yaşam alanlarını olumsuz etkiliyor. Doğal bir ürün olduğu düşüncesiyle çevreye bırakılabilmektedir. Ancak fazla miktarda bırakılması önemli çevresel sorunlara neden olmaktadır. Son yıllarda artan sıcaklıklar ve iklim değişikliğinin etkisiyle orman ve arazi yangınları açısından da risk oluşturmaktadır. Özellikle kurak ve yarı kurak alanlarda biriken yapağılar yangın riskini artırabilmektedir. Ayrıca ayrışma sürecinde mikroorganizmaların çoğalmasına neden olarak doğal ekosistemin dengesini olumsuz etkileyebilmektedir” ifadelerini kullandı.
SU KAYNAKLARI DA OLUMSUZ ETKİLENİYOR
Akarsu kenarlarına bırakılan yapağıların yalnızca kara ekosistemini değil, su kaynaklarını da tehdit ettiğini vurgulayan Avşin, organik madde yükündeki artışın önemli sorunlara yol açtığını ifade etti.
Yapağıların su içerisinde mikroorganizmalar tarafından ayrıştırıldığını dile getiren Avşin, bu süreçte yaşanan değişimlerin su kalitesini olumsuz etkilediğini belirterek şu değerlendirmede bulundu:
“Bu süreçte çoğalan mikroorganizmalar sudaki çözünmüş oksijeni tüketiyor. Dolayısıyla sudaki oksijen miktarı azalıyor ve bu durum sucul yaşam alanlarının bozulmasına neden oluyor. Bunun dışında yapağıların üzerinde bulunan ilaç kalıntıları, hayvansal dışkılar ve dış parazitler de su kalitesini düşürebilir. Yapağılar ayrıca su akışını engelleyerek tıkanıklıklara yol açabilir. Tüm bu nedenlerle yapağıların kırkım döneminde kontrolsüz ve fazla miktarda doğaya bırakılması, su kaynakları, toprak, tarımsal verimlilik ve genel çevre açısından dikkatle ele alınması gereken bir konudur.”
