Tropikal ormanların sık ağaçlarının tepelerinde yaşayan ve yalnızca geceleri ortaya çıkan memelileri incelemek, bilim insanları için yıllardır en büyük zorluklardan biri olarak görülüyor. Geliştirilen yeni bir yöntem, bu gizemli canlıların yaşamlarına dair bilinmeyenleri gün yüzüne çıkarmaya hazırlanıyor.
Kinkajular, olingolar, margaylar, tembel hayvanlar ve ipeksi karıncayiyenler gibi türler, yoğun bitki örtüsünün arasında saklanıyor ve yalnızca hava karardıktan sonra aktif hale geliyor. Bu nedenle ne beslendikleri, nasıl üredikleri ve yaşam alanlarını nasıl kullandıkları hakkında oldukça sınırlı bilgi bulunuyor.
Bu bilgi eksikliği, doğa koruma çalışmalarını da zorlaştırıyor. Bilim insanları, bu türlerin davranışlarını yeterince anlayamadıkları için popülasyonlarını izlemek ve etkili koruma planları hazırlamakta güçlük çekiyor.
Araştırmacılar daha önce ağaçların tepesine kamera tuzakları yerleştirmeyi denese de bu yöntem hem maliyetli hem de uzman dağcılık becerileri gerektiriyordu.
Termal kameralarla ağaç tepelerinde yeni dönem
Bu soruna çözüm bulmak isteyen araştırmacılar, Panama’daki Cocobolo Doğa Koruma Alanı’nda farklı bir yöntem geliştirdi. Orman örtüsünün üzerine gözlem platformları kuran ekip, bu platformları gelişmiş termal kameralarla donattı. Böylece ağaçlara sürekli tırmanmaya gerek kalmadan, gece boyunca yüksekten gözlem yapılabildi.
Araştırma kapsamında bilim insanları dokuz gece boyunca, akşam 18.00’den sabah 06.00’ya kadar biri bozulmamış, diğeri ise geçmişte zarar görmüş iki farklı orman alanını izledi.
Termal kameralar bir hayvanın vücut ısısını tespit ettiğinde kayıt başlatıldı. Araştırmacılar gerektiğinde gece görüş sistemine geçerek gördükleri canlının türünü doğruladı ve davranışlarını ayrıntılı şekilde kayıt altına aldı.
Daha önce gözlenmesi zor davranışlar kaydedildi
Gözlemler sırasında bir kinkajunun dal üzerinde dinlendiği, bir margayın av peşinde dolaştığı, And kirpilerinin çiftleşme davranışı sergilediği ve ipeksi karıncayiyenin yiyecek aradığı anlar görüntülendi.
Araştırmacılar ayrıca hayvanların beslenme, dolaşma ve uyuma gibi doğal davranışlarını insan varlığından rahatsız olmadan sürdürdüğünü belirledi. Bu durum, yöntemin hayvanları strese sokmadan gözlem yapmaya olanak sağladığını gösteriyor.
Koruma çalışmalarına katkı sağlayabilir
Tropical Ecology dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, gözlem platformlarının termal kameralarla birlikte kullanılması, tropikal ormanların en az bilinen memelilerini incelemek için hem etkili hem de düşük maliyetli bir yöntem sunuyor.
Bilim insanları, bu yaklaşım sayesinde bugüne kadar hakkında çok az bilgi bulunan türlerin yaşam alanları, beslenme alışkanlıkları ve davranışlarının daha ayrıntılı şekilde ortaya çıkarılabileceğini, bunun da gelecekte yürütülecek koruma çalışmalarına önemli katkı sağlayacağını düşünüyor. Böylece tropikal ormanların ağaç tepelerinde, gecenin karanlığında yaşanan gizemli yaşam ilk kez bu kadar yakından incelenebilecek.
