Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan “İstatistiklerle Gençlik 2025” raporu, genç nüfusta devam eden düşüş trendini gözler önüne serdi. Rapor verilerine göre, Türkiye’deki gençlerin yüzde 23,3’ü ne eğitimde ne de istihdamda yer alıyor. Genç işsizlik oranı düşüş gösterse de, bu durum yapısal sorunların varlığını ortaya koyuyor.
2025 yılı itibarıyla Türkiye’nin toplam nüfusunun 86,1 milyon olduğu ve 15-24 yaş grubundaki genç nüfusun 12,7 milyon olarak belirlendiği kaydedildi. Gençlerin toplam nüfus içindeki payı ise yüzde 14,8’e gerileyerek, 1950 yılındaki yüzde 20,8 seviyesinin altına düştü. Gelecekte bu oranın daha da azalması bekleniyor; 2040 yılında yüzde 12,2, 2060 yılında yüzde 10,3 ve 2080 yılında yüzde 8,8 seviyelerine ulaşabileceği öngörülüyor.
Türkiye, Avrupa Birliği (AB) ülkeleri arasında genç nüfus oranı açısından daha yüksek bir seviyede yer alıyor. AB’de genç nüfus oranı yüzde 10,7 iken, Türkiye bu oranın üzerinde, yüzde 14,8 seviyesinde bulunuyor. AB ülkeleri arasında en yüksek genç nüfus oranı İrlanda’da (yüzde 12,7), en düşük oran ise Malta’da (yüzde 9,4) kaydedildi.
Rapora göre, gençlerin yüzde 23,3’ü “NEET” (ne eğitimde ne istihdamda) kategorisinde yer alıyor. Bu oran, özellikle genç kadınlar arasında yüzde 30,9’a kadar çıkıyor. Genç işsizlik oranı ise 2025 yılı itibarıyla yüzde 15,3 seviyesine düşerek, sınırlı bir iyileşme gösterdi.
Eğitimle ilgili iç göç verileri, gençlerin en çok eğitim amaçlı yer değiştirdiğini ortaya koyuyor. 2024 yılında 448 bin 826 genç eğitim için göç ederken, 102 bin 660 genç iş arayışıyla yer değiştirdi.
Kadınların yükseköğretimde okullaşma oranı yüzde 53 ile erkeklerin (yüzde 39,9) oldukça üzerinde. Ancak işgücü piyasasında kadınların daha dezavantajlı bir konumda oldukları dikkat çekiyor. İstihdam edilen gençlerin yüzde 57,9’u hizmet sektöründe, yüzde 30,5’i sanayide, yüzde 11,6’sı ise tarımda çalışıyor. Genç kadınların yüzde 69,5’inin hizmet sektöründe çalıştığı gözlemlendi.
Evlilik durumuna bakıldığında, genç erkeklerin yüzde 96,8’i hiç evlenmemişken, bu oran kadınlarda yüzde 88,9 olarak belirlenmiş. Evli genç kadınların oranı ise yüzde 10,7’ye ulaşarak, erkeklerin yaklaşık 3,5 katı seviyesine çıkmıştır.
Gençlerin mutluluk durumu incelendiğinde, yüzde 54,4’ü kendilerini mutlu hissettiğini ifade ederken, mutsuz olduğunu belirtenlerin oranı yüzde 11,9 olarak kaydedildi. Mutluluğun en önemli kaynağı ise sağlık olarak öne çıkıyor.
Son 12 ay içinde şiddet vakaları incelendiğinde, en fazla şiddete maruz kalan grubun genç kadınlar olduğu tespit edildi. Psikolojik şiddet yüzde 15,2 ile en yüksek oranı oluştururken, dijital şiddet ve ısrarlı takip gibi konular da dikkat çekiyor.
Gençlerin teknolojiye olan ilgisi de artış göstermiş durumda; rapora göre, gençlerin yüzde 39,4’ü üretken yapay zeka kullandıklarını belirtiyor. Kullanımın çoğunluğu kişisel amaçlarla olsa da, eğitim ve iş amaçlı kullanım da giderek yaygınlaşmaya başlamıştır.
