Efes Antik Kenti’nde gerçekleştirilen kapsamlı restorasyon projeleri ile yüzyıllardır toprak altında kalan antik yapılar gün yüzüne çıkarılıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın “Geleceğe Miras Sonsuz Efes” projesi çerçevesinde yürütülen çalışmalarla, deprem, yangın ve doğal afetler sonucu devrilen sütunlar ve diğer mimari unsurlar, uzman ekipler tarafından “taş hastanesi” olarak adlandırılan bir alanda titiz bir şekilde restore ediliyor.
Proje koordinatörü Prof. Dr. Bahadır Duman, Efes’in UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer aldığını ve 2023 yılından itibaren başlatılan restorasyon çalışmalarının Stadyum Caddesi, antik tiyatro ve ziyaretçi karşılama merkezinde yoğunlaştığını belirtti. Duman, 200-250 kişilik uluslararası bir ekip tarafından sürdürülen çalışmaların detaylarını paylaştı.
Stadyum Caddesi’nde hayata geçirilen “taş hastanesi” uygulaması, kırılan sütunlar, kaideler ve başlıkların dikkatlice incelenerek belgelenmesini içeriyor. Her bir taş, uzman restoratörler tarafından titizlikle taranmakta, gerekli onarımlar yapılmakta ve uygun parçalar, ait oldukları yerlere tekrar yerleştirilmektedir. Prof. Dr. Duman, bu süreçte her bir taşın en ince ayrıntısına kadar belgelenip, gerekirse mekanik veya kimyasal müdahale ile temizlendiğini ifade etti.
Stadyum Caddesi’nin tarihi boyunca 2500 yıl boyunca aktif olarak kullanıldığına dikkat çeken Duman, bu süreçte meydana gelen doğal afetler sonucu oluşan deformasyonları da vurguladı. Antik dönem insanlarının yıkılan yapıları yerleştirmek için gösterdikleri çabaları aktaran Duman, “Her şey nizami bir şekilde değil, bazen kaideler başlık olarak kullanılmış, bazen sütunlar ters çevrilmiş. Bu durum, antik dönemde çeşitli dokunuşları gösteriyor. Biz, ziyaretçilerin antik dönemi daha iyi anlayabilmesi için minimum müdahale yapmaya özen gösteriyoruz,” dedi.
Restorasyonları tamamlanan sütun ve kaidelerin sayısının 120 ile 130 arasında olduğunu belirten Duman, bunların %60’ının restorasyonunun tamamlandığını ve kalan kısmın önümüzdeki aylarda biteceğini ifade etti. Ayrıca, cadde üzerindeki Latince ve Grekçe yazıtların Türkçe ve İngilizce çevirilerinin yapılacağı bilgisini verdi. Bu sayede ziyaretçiler, yazıtların içeriğini daha iyi anlayarak antik kentin tarihine dair daha fazla bilgi edinecekler.
Yeni güzergah çalışmaları, Stadyum Caddesi’nden sonra antik tiyatro ve Liman Caddesi’nde devam edecek. Restorasyon çalışmalarının tamamlanmasıyla birlikte ziyaretçiler, daha önce hiç görmedikleri yeni bir rota ile karşılaşacaklar. Efes’in Küçük Asya’nın başkenti olduğunu dile getiren Duman, “Ziyaretçiler, daha önce defalarca gelmiş olsalar bile, yepyeni bir deneyim yaşayacaklar,” şeklinde konuştu.
